Mody przychodzą i odchodzą. Jak jesień, katar czy poszetka w grochy. Ale tatuaż zostaje. Nie da się go ani zdjąć, ani odsprzedać, ani schować do szafy. Tatuaż to długookresowe zobowiązanie, ale kolejki do studiów tatuażu stale się wydłużają. Skąd się bierze ten fenomen? Spróbujemy zgłębić temat. Na elleman.pl sprawdzimy, dlaczego ludzie tatuują ciało.

Bez względu na to, z jakiej pochodzą kultury, w co wierzą i do czego dążą, ludzie chcą mieć wpływ na swój wygląd. Było tak od zarania dziejów. I nigdy się nie zmieni. Wygląd jest komunikatem, ciało zaś stanowi pierwszy i podstawowy środek ekspresji, narzędzie, dzięki któremu można wyrazić siebie i komunikować się z innymi ludźmi. A w niektórych kulturach nie tylko z ludźmi, lecz także np. z duchami.

TATUAŻ: POCZĄTKI

Modyfikacje ciała mogą być mniej lub bardziej permanentne. Do tymczasowych należą zmiana fryzury, makijaż czy po prostu zmiana ubioru. Do tych trwałych zalicza się tatuaż, piercing i skaryfikacje – ozdabianie ciała za pomocą blizn po nacinaniu czy przypalaniu. Niektóre z tych technik są dzisiaj w modzie, choć niewiele osób zdaje sobie sprawę z tego, że towarzyszą ludzkości od dawna. Tatuaż jest uważany za najstarszą z wszystkich metod modyfikacji – pierwsze znane nam jego ślady sięgają okresu neolitu, na co dowodem są mumie. Te europejskie są datowane na mniej więcej sześć tysięcy lat przed naszą erą, egipskie są odwa tysiące lat młodsze. Z czasem praktyka tatuowania zaczęła pojawiać się na innych kontynentach, a w okolicy roku tysięcznego przed Chrystusem tatuaż był już znany w każdym zakątku planety. Tatuator to jeden z najstarszych zawodów świata, a najdawniejsze znaleziska dowodzą, że oprócz funkcji estetycznej tatuaż spełniał wiele innych funkcji. Zawsze jednak był znakiem.

Jednymi z pierwszych wzorów zapisanych w historii są tatuaże plemienne, proste, geometryczne kształty, przeważnie robione czarnym barwnikiem – powtarzające się kółka, gwiazdki, kropki, kreski i krzyże, ułożone w różnych kombinacjach. W każ- dej części świata wzory były inne, lecz łączyła je wspólna cecha – prostota. Wynikała z prymitywnych technik wykonania. Z biegiem czasu rysunki stawały się rozbudowane dzięki doskonaleniu narzędzi i warsztatu przekazywanych z pokolenia na pokolenie.

TATUAŻ: MIĘDZY PIĘKNEM I PIĘTNEM

Obecnie styl prymitywny przeżywa odrodzenie. W ostatnich latach wzrosło zainteresowanie neoprymitywnymi, geometrycznymi tatuażami, które dzięki współczesnym technikom mogą zostać wykonane precyzyjnie, przez co są bardzo efektowne. Równolegle z nowoczesnymi i zaawansowanymi technikami do dziś jest kultywowana np. na Filipinach tradycyjna technika batok.

Najbardziej znaną tatuatorką posługującą się tą techniką jest 91-letnia Whang- Od, która mieszka w odległej, malutkiej wiosce. Mimo że niełatwo się tam dostać, chętnych na jej tatuaż albo naukę u niej nie brakuje. Whang-Od zdobyła uznanie jako szafarka dziedzictwa kulturowego Filipin. Powodów, dla których ludzie się tatuują, jest nieskończenie wiele – ile osób, tyle motywacji. Zwykle jest to uzależnione od funkcji, jaką wzór ma spełniać, co zależy m.in. od kultury, wieku i płci tatuowanego, grupy społecznej, miejsca i okresu historycznego. Przykładowo – w niektórych prymitywnych plemionach tatuowano się w ramach rytuałów przejścia. Tatuaż myśliwego pełnił też funkcję kamuflażu. Niektóre ludy uważały tatuaż za metodę leczenia, inne naznaczały w ten sposób członków społeczności, by utrudnić im przesiedlenie. Oczywiście gdy porównamy to z motywacjami współczesnych klientów studiów tatuażu, widzimy, że dziś dominują inne funkcje.