Rak prostaty w Europie rozpoznawany jest już u 214 pacjentów na 1000, co każe określać tę chorobę jako jeden z najważniejszych męskich problemów medycznych. Ryzyko zachorowania zwiększa się wraz z wiekiem – według statystyk z chorobą najczęściej zmagają się panowie w wieku 65+. Najczęściej ale nie zawsze. Zachorowaniu sprzyja też niska aktywność fizyczna oraz niezdrowa dieta, ale nie tylko one. Jak zatem uchronić się przed rakiem prostaty?

ZOBACZ: Najcenniejsze klejnoty jakie masz: jak dbać o jądra?

Aby zrozumieć chorobę nowotworową gruczołu krokowego należy w pierwszej kolejności poznać rolę, jaką odgrywa, oraz jego ogólną anatomię. Gruczoł krokowy należy do układu moczowo-płciowego, a do jego funkcji należy zaliczyć trzymanie moczu, produkcję wydzieliny wchodzącej w skład spermy oraz wyprowadzenie spermy z cewki moczowej.

Rak prostaty - zachorowalność

Wśród czynników warunkujących zachorowalność na raka prostaty znajduje się przede wszystkim wiek. Nowotwór najczęściej atakuje mężczyzn po 65. roku życia. Kolejnym czynnikiem jest narodowość. Co ciekawe, najwięcej przypadków raka stercza odnotowano w krajach wysoko rozwiniętych. Zależność tę przypisuje się rozpowszechnionej profilaktyce, w której skład wchodzi badanie PSA. O zachorowalności na nowotwór gruczołu krokowego decydują także uwarunkowania genetyczne. Przyjmuje się, że jeśli u krewnego I stopnia zdiagnozowano raka, mężczyźni z nim spokrewnieni są dwukrotnie bardziej narażeni na zachorowanie niż ci, u których w rodzinie nie wykryto nowotworu. Oprócz uwarunkowań genetycznych, geograficznych oraz wieku pacjenta przyjmuje się także występowanie innych czynników zwiększających ryzyko zachorowalności. Wśród nich znajdują się: otyłość, nadmierne spożywanie nabiału, palenie tytoniu, przebyte choroby układu płciowego. Mimo, iż wymienione czynniki nie zostały wystarczająco zbadane, aby jednoznacznie przesądzić o ich wpływie na nowotwór stercza, warto zadbać o swoje zdrowie, wprowadzając dietę oraz aktywność fizyczną, a także zrezygnować z palenia papierosów.

Rak prostaty - profilaktyka i diagnozowanie

Coroczne wizyty u specjalisty urologa, szczególnie mężczyzn po 45. roku życia, należą do profilaktyki raka prostaty, a dzięki jego wczesnemu wykryciu, zwiększają szanse na szybki powrót do zdrowia. Natomiast samo zdiagnozowanie nowotworu gruczołu krokowego odbywa się na podstawie badań enzymu PSA, czyli swoistego antygenu sterczowego, znajdującego się we krwi. Oprócz wyników PSA urolog powinien zbadać pacjenta per rectum, czyli skontrolować prostatę przez odbytnicę. Gdy choć jedno z tych badań wzbudzi wątpliwość lekarza, następnym krokiem w rozpoznaniu raka prostaty powinna być biopsja wsparta badaniem ultrasonograficznym w postaci rezonansu magnetycznego lub tomografii komputerowej. W razie wątpliwości co do zasadności wykonania biopsji prostaty, istnieje również możliwość wykonania tzw. płynnej bioposji SelectMDx, która jest nieinwazyjnym, zaawansowanym technologicznie badaniem genetycznym wykonywanym z próbki moczu. Umożliwia precyzyjną ocenę ryzyka obecności agresywnego nowotworu prostaty i, w konsekwencji, zasadną kwalifikację badanego do inwazyjnej biopsji igłowej prostaty.

Rak prostaty - leczenie

Jak leczyć raka prostaty? Na to pytanie nie istnieje jednoznaczna odpowiedź, ponieważ kuracja uzależniona jest od stopnia zaawansowania choroby czy od obecności przerzutów. Z metod i sposobów leczenia raka gruczołu krokowego wyszczególnia się: operację nowotworu stercza zwaną radykalną prostatektomią, radioterapię, chemioterapię czy hormonoterapię. Metoda chirurgiczna polega na usunięciu węzłów chłonnych oraz gruczołu krokowego. I tu jest dobra wiadomość dla mężczyzn, którzy kochają zaawansowane technologię. A ci, którzy zmagają się z rakiem prostaty, bez wątpienia docenią możliwości, jakie dają robot chirurgiczne najnowszej technologii. Od niedawna w Polsce urolodzy mają możliwość pracy przy wsparciu systemu da Vinci, pozwalającego na usuwanie tkanek nowotworowych oraz istotne podniesie szansy na zachowanie funkcji układu moczowego i udane życie seksualne.

CZYTAJ TEŻ: O męskiej depresji: Skąd się bierze? Czym się objawia? Jak ją leczyć? [WYWIAD]

Bo choć operacje raka prostaty nadal wykonywane są w tradycyjny, manualny sposób, zaleca się korzystanie z nowoczesnej, małoinwazyjnej prostatektomii laparoskopowej z wykorzystaniem takich właśnie robotów. Zabieg ten wykonywany jest w sześciu miejscach w Polsce (m.in. w Szpitalu na Klinach w Krakowie). Polega na wprowadzeniu do ciała pacjenta narzędzi chirurgicznych umieszczonych na ramionach robota. Z kolei ramiona sterowane są przez chirurga siedzącego przy specjalnej konsoli wyposażonej w trójwymiarową kamerę wizyjną oraz manetki. Do zalet radykalnej prostatektomii laparoskopowej z użyciem wspomnianego robota należy szybki powrót do sprawności seksualnej i trzymania moczu, minimalna utrata krwi oraz zmniejszenie bólu pozabiegowego czy skrócony czas rekonwalescencji i pobytu w szpitalu. 

Rak prostaty - wyleczalność

Dobra wiadomość dla pacjentów jest taka, że raka prostaty da się wyleczyć. Istotne w tym przypadku jest jego wczesne rozpoznanie i to, czy nastąpiły przerzuty. Dlatego ważne jest regularne kontrolowanie enzymu PSA, zwłaszcza przez mężczyzn będących w grupie wysokiego ryzyka oraz tych, którzy ukończyli 45. rok życia. Kiedy można stwierdzić, że mężczyzna jest zdrowy? Przyjmuje się, że wtedy, gdy od pięciu lat po zabiegu usunięcia gruczołu krokowego nie wystąpiły żadne niepokojące objawy, a enzym PSA utrzymuje się w normie.

Rak prostaty a życie seksualne

Jednym z najczęściej zadawanych przez pacjentów pytań jest to, czy po operacji raka prostaty wrócą do pełnej sprawności seksualnej. Odpowiedź zależna jest od stopnia zaawansowania nowotworu, a co się z tym wiąże – konieczności lub nie, wycięcia wiązek naczyniowo-nerwowych odpowiedzialnych za erekcję. Ponadto, powrót funkcji seksualnych uzależniony jest również od sumienności w zażywaniu leków oraz w wykonywaniu rehabilitacji – im wcześniejsze prowokowanie wzwodu przez pacjenta, tym większe szanse na jego występowanie w przyszłości.