W tym roku Szwedzka Akademia Noblowska wręczyła nie jedną, a dwie nagrody za najlepsze książki - za 2018 i 2019 r.. W zeszłym roku doszło do skandalu związanego m.in. z molestowaniem kobiet, o które oskarżany był mąż członkini Akademii Szwedzkiej. Do przyznania literackiego Nobla w efekcie nie doszło. Komisja zastrzegła jednak, że w roku 2019 przyzna nie jedną a dwa wyróżnienia. I tak się  faktycznie stało. Tym samym Olga Tokarczuk została zdobywczynią Literackiej Nagrody Nobla za 2018 rok. Za rok 2019 wyróżniono zaś Petera Handke. Kim jest? Skąd pochodzi? Co napisał? Za co go wyróżniono?

Literacka Nagroda Nobla 2019 - kim jest Peter Handke?

Peter Handke to znany pisarz austriacki, laureat prestiżowych nagród literackich, znany jest w Polsce dzięki powieściom "Krótki list na pożegnanie" (1975) i "Godzina prawdziwych uczuć” i „Leworęczna kobieta"(1980).

Peter Handke urodził się 6 grudnia 1942 roku. Uczył się w seminarium duchownym, potem studiował prawo. Nie ukończył żadnego kierunku studiów. Debiutował powieścią "Szarańcza" ("Die Hornissen") w 1966 roku. W tym samym roku napisał sztukę "Publiczność zwymyślana", która przyniosła mu spory rozgłos, choć jednocześnie została uznana za „sztukę antyteatralną".

Peter Handke jest autorem sztuk teatralnych, autorem tekstów o kinie i eksperymentatorem. Przyjaźni się ze znanym reżyserem Wimem Wendersem, dla którego napisał scenariusz do filmu "Fałszywy ruch" (1974), i któremu pozwolił adaptować swoją powieść "Strach bramkarza przed rzutem karnym" (1971). Sam wyreżyserował "Leworęczna kobieta"(" (1977) i "L'absence" (1992).

Twórczość Handke od początku była ukierunkowana na wysublimowaną prowokację, a także zaangażowanie polityczne. Wydana w 1996 roku jako relacja z podróży "Podróż zimowa nad Dunaj, Sawę, Morawę i Drinę albo sprawiedliwość dla Serbii", w której Serbowie przedstawieni są jako ofiary wojny domowej, wywołała i do dziś wywołuje liczne kontrowersje. W 2014 roku pisarz obwieścił, że nagroda Nobla w dziedzinie literatury "powinna zostać w końcu zlikwidowana", co spotkało się ze sporym oburzeniem środowiska literackiego. Według pisarza, nagroda przydaje literaturze zaledwie chwilę uwagi i sześć stron w gazecie, do samej popularyzacji czytelnictwa tak naprawdę nic jednak nie wnosi.

Peter Handke i Olga Tokarczuk z Noblem

Peter Handke został doceniony Noblem za "wpływową pracę, która z lingwistyczną pomysłowością bada obrzeża i specyfikę ludzkich doświadczeń". Urodzony w 1942 roku austriacki pisarz i tłumacz dzięki wielu pracom z różnych gatunków ugruntował swoją pozycję jednego z najważniejszych przedstawicieli europejskiej literatury po II wojnie światowej. „Twórczość Handkego, inspirowana kinem i malarstwem, przyciąga dbałością o każdy szczegół i krajobraz.” Niemalże tak samo jak w przypadku Olgi Tokarczuk. 

Literacka Nagroda Nobla 2019 - dlaczego dwa Noble?

W tym roku ogłoszono zwycięzców Literackiej Nagrody Nobla ponieważ w 2018 roku nie przyznano literackiego lauru w związku ze skandalem obyczajowym, jaki wybuchł w Akademii Szwedzkiej. Akademia pogrążona była w kryzysie od jesieni 2017 roku, gdy francusko-szwedzki fotograf i reżyser Jean-Claude Arnault, mąż członkini Akademii Katariny Frostenson, został oskarżony o gwałty oraz o to, że był źródłem przecieków o laureatach literackiego Nobla. Otrzymywał też od Akademii Szwedzkiej hojne dotacje na klub kulturalny, w którym w podejrzanych okolicznościach gościł jej członków.  

Skandale wokół Akademii spowodowały masowe odejścia jej członków. Frostenson zmuszono do dobrowolnego odejścia. Ostatecznie z 18 członków Akademii Szwedzkiej odeszło 7osób, w tym najbardziej skonfliktowane ze sobą osoby. Na ich miejsce powołano nowych członków. Zapadła też decyzja o powołaniu specjalnego komitetu noblowskiego, w skład którego weszło pięciu zewnętrznych ekspertów. I to właśnie zespól ekspertów literackich w tym składzie przyznał Literacką Nagrodę Nobla za 2018 i 2019 rok.

Nagroda Nobla w dziedzinie literatury przyznawana jest od 1901 roku. Zgodnie z testamentem Alfreda Nobla, otrzymuje ją autor, którego "twórczość przynosi korzyści ludzkości, a kwestia narodowości jest nieistotna". Laureat otrzymuje dziewięć milionów szwedzkich koron (około 3,6 mln PLN), medal oraz dyplom. Ceremonia wręczenia nagrody odbywa się tradycyjnie 10 grudnia  - w rocznicę śmierci Nobla - w budynku filharmonii sztokholmskiej. W tym roku wyjątkowo mocno nie możemy się doczekać tej daty!