Wódka to alkohol uzyskiwany przez zmieszanie w odpowiednich proporcjach spirytusu rektyfikowanego z wodą. Może mieć charakter czysty, bez dodatków lub smakowy. Zawartość alkoholu etylowego w wódce wynosi nie mniej niż 37,5% obj., przeważnie jest to 40% obj. Surowcami do produkcji wódek są produkty pochodzenia rolniczego, tradycyjnie zboża lub ziemniaki.

Ten napój alkoholowy bez wątpienia stanowi istotny element kultury, szczególnie w krajach tzw. pasa wódki, w tym Polski i Rosji – państwach, które rywalizują o miano jej ojczyzny. Z jednej strony pojawia się w dawnych i współczesnych obrzędach, tradycjach, utworach literackich; jej różnorodność, sposób produkcji i spożycia stanowi pewne dziedzictwo kulturowe. Z drugiej strony jej konsumpcja jest związana z negatywnymi zjawiskami społecznymi jak pijaństwo i alkoholizm.

Historia wódki

Słowo wódka pochodzi od słowa woda i w przeszłości miała wiele znaczeń. Pierwszy zachowany zapis tego słowa odnotowano w 1405 roku w kronikach sądu ziemskiego w Sandomierzu. Pierwszy raz w znaczeniu zbliżonym do współczesnego słowo to pojawiło się w 1534 r. w pracy „O ziołach i o mocy” autorstwa Stefana Falimirza. Termin wódka(w oryginale wodka) oznaczał wszystkie medyczne destylaty, zarówno destylowany etanol, jak i olejki eteryczne. 

CZYTAJ TEŻ: Jak pić Metaxę? Sprawa z greckim trunkiem jest bardzo prosta

Jak to często bywa z alkoholami, same okoliczności opracowania metody destylacji nie są jasne. Za najstarsze znalezisko, które świadczy o stosowaniu tej techniki uznaje się naczynie do destylacji pochodzące z Mezopotamii (Tepe Gawra) z 3500 r. p.n.e. Pierwsze wzmianki o destylacji alkoholu pochodzą od arabskich alchemików. Alkohol karierę w Europie w następnych stuleciach naszej ery zrobił najpierw jako medykament, ale później szybko zaczęto go stosować rekreacyjnie.

W XIV wieku, prawdopodobnie w Niemczech, wynaleziono sposób pędzenia wódki ze zboża. Od tego czasu wódka, jeszcze pod nazwą aqua vitae, rozprzestrzeniła się po całej Europie, stając się napojem, po który chętniej od innych sięgano podczas uczt i biesiad. Jej popularność błyskawicznie rosła. W XIX wieku berliński gorzelnik Pistoriusz opatentował aparaturę destylacyjną, która pozwalała na produkcję z zyskiem surowego spirytusu w małych destylarniach.

Od lat 60. XIX w. budowano małe gorzelnie rolnicze, które przerabiały surowce z pobliskich plantacji ziemniaków. Pod koniec tamtego wieku na terenie Polski i Rosji pojawiła się aparatura  rektyfikacyjna pozwalająca na otrzymanie w przemysłowych ilościach spirytusu o wysokiej czystości i umożliwiająca wyrób wódki czystej z rektyfikatu.

Jak pić wódkę?

O historii tego napoju alkoholowego można by pisać i pisać, więc powyższe akapity, to zaledwie liźnięcie tematu, ale to nie miejsce i czas na tego typu elaboraty. Najważniejszą kwestią związaną z wódką jest rzecz jasna pytanie – jak ją pić? To wiemy wszyscy, ale tak czy siak wspomnieć o tym trzeba na samym początku – wódki czyste zawsze muszą być bardzo dobrze schłodzone przed podaniem. Ten rodzaj wódki przeważnie serwuje się jedynie do zakąsek. Wódki półwytrawne lub półsłodkie serwuje się schłodzone, a słodkie i likiery – w temperaturze pokojowej. Trzymając się światowych trendów dotyczących likierów i słodkich wódek, można również dodać małą kostkę lodu.

Wódka jest alkoholem, który rzecz jasna pijemy na raz. Warto nie zapominać, że przy oficjalnych okazjach dobrze jest rozłożyć porcję na przynajmniej dwie części. Nie odchylamy głowy w tył i nie wykrzywiamy twarzy po wypiciu mocnego alkoholu. Jest to wyraźne złamanie savoir-vivre. Tego chyba nie trzeba nikomu przypominać, ale nie należy spieszyć się z piciem wódki – wypijanie jednego kieliszka za drugim kończy się raczej szybko dla osoby będącej na imprezie.

CZYTAJ TEŻ: Jak pić Martini? Przy tym drinku należy trzymać się określonych zasad

Generalnie przyjęło się, by zestawiać jeden kieliszek wódki z zimną lub gorącą zakąską (najlepiej kanapki i sałatki, a nie np. czipsy, które zawierają dużo podnoszącej ciśnienie krwi soli). Do przekąsek podaje się wódki wytrawne, gorzkie lub żołądkowe, do głównego posiłku raczej półwytrawne lub półsłodkie, w zależności od serwowanych dań. Trzeba wspomnieć o tym, że wódki nie powinno się pić na pusty żołądek. Wcześniej należy coś zjeść. Najlepiej coś, co jest bogate w białko i tłuszcze. Tłusty rosół czy pierś z kurczaka to dobre wybory.

Czym popijać wódkę?

Jeżeli dalej trzymamy się wódki pitej z kieliszków, to na pewno nie powinniśmy popijać jej słodkimi napojami gazowanymi. Wszystko z racji tego, że duża zawartość dwutlenku węgla przyspiesza wchłanianie alkoholu. O wiele rozsądniej jest skorzystać z różnego rodzaju soków owocowych – z czarnej porzeczki, pomarańczy czy grejpfrutu. Dobrze jest, gdy napoje się naturalne i z mała ilością cukru. Można też pić niegazowaną wodę, ale soki lepiej maskują smak wódki.

Nie wypada mieszać wódkę z takimi alkoholami jak wino, piwo czy likier. Niby przyjęło się, że jeżeli pijemy alkohol, to zaczynamy „wspinaczkę” od słabszych i kończymy na najmocniejszych, ale mieszanie jest bardzo ryzykowne.

A co z samymi drinkami? Jak wiadomo te sprawiają, że nie czujemy smaku wódki, ale jest to z kolei bardzo zwodnicze, bowiem możemy wypić ich dużą ilość, a alkohol w końcu nas zamroczy równie mocno, co seria kieliszków. Oczywiście często pijemy alkohol w formie, którą uznajemy za najsmaczniejszą, ale tak jak przy piciu wódki duszkiem, warto po prostu zachować umiar w tym względzie. Nikt nie potrzebuje morderczego kaca na drugi dzień.